• Redactie OpenUp

Grip op je gedachten met het programma ‘Anders leren denken’

Gedachten kunnen ons enorm beïnvloeden. Als deze gedachten negatief zijn of je belemmeren, dan zijn er manieren om ze aan te pakken. Zo laat je ze minder bepalend zijn en hebben ze minder effect op ons. Het programma ‘Anders leren denken’ kan daarbij helpen. Psycholoog Shannon legt uit waarom.


Misschien herken je het wel: je gedachten gaan 100 kilometer per uur, je voelt stress en piekert erop los. Maar loskomen van die gedachten en gevoelens, dat blijkt lastig. “Vanuit de psychologie leren we: wat je denkt, beïnvloedt wat je voelt”, legt Shannon uit. “Veel psychologen gebruiken daarom interventies die inzoomen op die gedachten. Als je deze kunt ombuigen naar iets anders, zal je je ook anders voelen.”


Een voorbeeld: je ligt ‘s nachts in bed en bent alleen thuis, als je iets hoort vallen buiten. Je kan dan denken aan een inbreker, waardoor je mogelijk angst of paniek voelt. Maar je kan ook vermoeden dat het de kat van de buren is, waarna je nog steeds ontspannen bent en verder kan slapen. “Zo werkt het ook in het dagelijks leven. Mensen die vaak negatieve gedachten hebben, zoals ‘ik ga nooit een baan vinden’, ‘de situatie komt nooit meer goed’, of ‘ik weet zeker dat ik ziek ben’, zullen hoogstwaarschijnlijk negatieve emoties ervaren. Vaak is dat een onbewust proces. Wanneer deze mensen bewust anders leren denken, krijgen ze meer grip op hun gevoel en op hun leven.”


Deze gevoelens kunnen verschillende oorzaken hebben, legt Shannon uit. Is iemand een optimist of een pessimist, dan zit dat ook in iemands persoonlijkheid. Onze omgeving is ook van invloed op onze denkpatronen, denk bijvoorbeeld aan iemands opvoeding. “Maar wat ook meespeelt zijn iemands ervaringen. Ben je een keer afgewezen voor een sollicitatie, dan denk je daar hoogstwaarschijnlijk aan terug bij een volgend gesprek.” Meestal is het een combinatie van deze elementen die bepalen wat we denken en hoe we ons voelen.


Negatieve gedachten loskoppelen

We doen vaak de aanname dat onze gedachten waarheid zijn, legt Shannon uit. “Maar als je je gedachten eens goed onderzoekt, zie je dat dit niet altijd klopt. Je bent niet je gedachten.” Zie het als een bioscoopscherm waarop je gedachten voorbijkomen, waarna ze weer vervagen. “Gedachten zijn er, en glijden vanzelf weer weg. Je hoeft er niet altijd aandacht aan te besteden. Op die manier koppel je je gedachten wat meer los.”


Velen kennen het stemmetje in hun hoofd, de criticus die iets influistert. “Dat stemmetje kan ons helpen, maar ook tegenwerken. Als deze innerlijke criticus belemmerende gedachten produceert, kun je je afvragen: Klopt dit wel? Welke bewijzen heb ik hiervoor? Helpt het mij om zo te denken?” Door die vragen te stellen, probeer je om ook vanuit een ander perspectief naar je gedachten te kijken, aldus Shannon. “Je stuurt je gedachten dan bewust. Dit geeft vaak nieuwe inzichten en schept meer ruimte.”


Je hersenen trainen

Het programma ‘Anders leren denken’ leert deelnemers op te merken wat ze precies denken, en die gedachten los te koppelen en kritisch te bevragen. Door middel van acht kaarten wordt er uitleg gegeven over het onderwerp, en er zijn reflectievragen of opdrachten. “Het blijft een proces waarin je jezelf iets nieuws aanleert. Dit kost tijd. Je moet je hersenen trainen, net als een spier. Dus je zult ook zeker nog eens in je oude patroon vervallen. Maar dit opmerken is al winst, want dat zorgt ervoor dat je zelf kunt kiezen welk pad je wil bewandelen.”


Je hersenen werken met verbindingen, dit proces is te vergelijken met een boswandeling, aldus Shannon. “Wil je een nieuwe route vinden? Dan duurt het een tijdje voordat het pad zich zal vormen, je moet er herhaaldelijk overheen lopen voordat het zichtbaar wordt. En het oude pad zal ook wat vervangen, dichtgroeien, omdat het niet meer zo vaak gebruikt wordt.”


Shannon hoopt dat mensen na het doorlopen van dit programma meer nuances zien, in plaats van óf zwart óf wit. “Als mensen contact met ons zoeken, gaan ze vaak uit van het ergste. Ik hoop dat we ze met dit programma leren dat er meer opties zijn dan doemgedachten.” Als je dit eenmaal onder de knie hebt, dan heb je daar je hele leven iets aan, aldus de psycholoog.


Tegenslagen, stressvolle of moeilijke momenten horen bij het leven, benadrukt Shannon. “Het weten dat je de gedachten die hierbij horen kunt onderzoeken en uitdagen, is een belangrijke stap in het beïnvloeden van hoe je je voelt. Anders leren denken kan deze moeilijke momenten niet wegnemen, maar het kan je wel een gevoel van grip geven in hoe hiermee om te gaan. Als je weet dat je kan vertrouwen op je eigen veerkracht, dan weet je dat je de situatie hoe dan ook aan kan.”


Klik hier voor meer informatie over het programma ‘Anders leren denken of boek een consult met een van onze psychologen.


Geschreven door Meike Bergwerff.


icon-chat.png
icon-call.png
icon-calendar.png

Interessante artikelen, inzichten en tips ontvangen van OpenUp.care?

OpenUp is aangesloten bij

OpenUp.care is een initiatief van iPractice © 2020